RAPOR VE FORM TEKNOLOJİSİ

Dokümanın Amacı:

LKS2 programı kullanıcılarına, kısa sürede rapor ve form tasarımı yapma pratikliğini kazandırmaktır.

İçerik:

1. Rapor Tasarımı

2. Rapor Formatı oluşturma

3. Tanımlı alan oluşturma, form ve raporlarda kullanma

4. Form Tasarımı

5. Navigator fonksiyon kullanımı

6. Tanımlı filtreler

7. Gruplama özellikleri

8. Yazıcı ayarları

LKS2'de raporlar ekran ve yazıcının yanında Excel (xls), Ascii, Accsess ve HTML formatlarda alınabilir. Raporun hangi rapor ünitesinden alınacağı rapor ekranında, “ünite”den belirlenir.

Ünite özellikleri

Raporun alınacağı ünite seçildikten sonra ünite özellikleri belirlenir. Ünite özelliklerini belirlemek için Ünite alanında yer alan seçenekler kullanılır. Bu alan;

• Yazıcı sayfasına göre

• Rapor ölçulerine göre

olmak üzere iki seçeneklidir..

Yazıcı sayfasına göre seçiminde yazıcıda kullanılan kağıt ölçüleri dikkate alınır. Raporda yalnızca bu ölçüler içine sığan alanlar ve bilgileri yer alır.

Rapor ölçülerine göre seçiminde ise raporda yer alan tüm alanlar ve bilgileri listelenir. Kullanıcı tarafından yapılan rapor tasarımlarında Tasarım genel parametrelerinde verilen rapor sayfa genişliği dikkate alınır.

Yazıcı Sayfa Düzeni :

Raporun alınacağı yazıcının özellikleri yazıcı sayfa düzeni seçeneği ile belirlenir. Yazıcıda kullanılacak kağıt boyutları, basım şekli (Yatay, dikey) vb. bilgiler için yazıcı sayfa düzeni penceresinde ilgili seçenekler kullanılır. Sayfaya sığdır ve tanımlı sayfaya göre seçenekleri kullanılabilir. Sayfaya sığdır seçeneğinde raporun tamamını A4 kağıdına sığdırmaya çalışacağından karakter çok küçük çıkacaktı. Tanımlı sayfaya sığdır seçeneğinde ise yapmış olduğumuz tasarımı baz alınarak rapor listelenecektir.

Raporun Yazıcıdan dökülmesi

IBM / Generic IBM Graphics 9 Pin

IBM / Generic IBM Graphics 9 Pin wide

Yazıcı tanımlandılktan sonra yazıcı özelliklerinden

Paper / Custom tanımı

Width (Genişlik) = 2140

Length (Uzunluk) = 2800

Not: Geniş kağıda döküm alınıyorsa Width =3500 yapmak yeterlidir.

Bu şekilde seçildiği halde sayfa atlama problemi olursa;

Control Paneldeki yazıcı tanım özelliklerden Paper size = Letter ve Paper source = Auto Sheet Feeder seçildikten sonra düzgün döküm alınabilinir.

Rapor alma sırasında yapılan işlemler

Sayfa gösterimleri: Raporun ekrandan alınması durumunda, sayfa gösterim şekilleri için Sayfa gösterim seçenekleri kullanılır. Rapor tam sayfa ekrana getirilebileceği gibi, ekrana sığdırılarak ya da sayfa boyutunda incelenebilir. Bunun için sağ buton düğmesi menüsündeki

Pencere boyuna sığdır

Pencere enine sığdır

Sayfayı pencereye sığdır

seçenekleri kullanılır.

Raporun birden çok sayıda sayfadan oluşması durumunda sayfa seçenekleri (ilk sayfa, sonraki sayfa, önceki sayfa)  kullanılarak tüm rapor sayfaları incelenir.

Rapor sayfaları üzerinde kaydırma çubuğu ve mouse kullanılarak hareket edilebileceği gibi ok tuşları ile de hareket edilir.

Rapor sayfası üzerinde Yakınlaştır simgesi tıklanarak ya da ile oran verilerek izleme yapılabilir.

Elektronik posta seçeneği ile alınan rapor  gönderilecek kişilere postalanır.

Rapor Kaydet seçeneği ile isim verielerk kaydedilir ve daha sonra istenen rapor ünitesinden belirlenen rapor format ve filtre koşullarında yeniden alınabilir.

Rapor Tasarımları

LKS2 Raporlama sisteminin en önemli özelliklerinden biri de rapor tasarımlarının yapılması ve kaydedilmesidir. Rapor tasarımnda standart alanların dışında kullanıcı tarafından tanımlanan alanlar da kullanılır. Kullanıcı her rapor için programda tanımlı olan alanları kendi içinde bazı matematiksel işlemlerle formüle ederek yeni alanlar tanımlayabilir. Böylece LKS2 program bölümlerinde kartlar üzerinden girilen bilgiler ve yapılan işlemler istenen formatta ve yalnızca istenen bilgileri içerecek şekilde alınır.

Standart alanların dışında raporda yer alması istenen alanlar, hangi bilgiyi içerecekleri ve raporun hangi sayfa düzeni ile alınacağı rapor tasarımı yapılırken belirlenir.

Program bölümlerinde yer alan her rapor için standart bir rapor tasarımı öndeğer olarak kayıtlıdır. Rapor bu standart tasarıma göre seçilecek rapor ünitesinden alınır. Ya da kullanıcı tarafından rapor tasarımı yapılır. Kullanıcı tarafından yapılan Tasarımları kullanmak için Kullanıcı rapor tasarımları işaretlenir. Kayıtlı rapor tasarımları lıstelenir ve ilgili tanım seçilir.

Tasarlanan bir rapor veya form tasarımının standart olarak alınabilmesi için öndeğer yapılması gerekir.

Her rapor için, raporun hangi alan bilgileri ile alınacağı, alan başlıkları ve uzunlukları kullanıcı tarafından belirlenebilir yani bir anlamda rapor şablonu hazırlanır. Bunun için ilgili rapor ekranında  Tasarla seçeneği kullanılır. Ekle seceneği ile rapor şablonu oluşturulur. Rapor tasarımı;

• Standart tasarım

• Boş tasarım

seçenekleri kullanılarak iki şekilde yapılır.

Standart tasarım seçiminde programda öndeğer olarak tanımlı standart tasarım kullanılır.  Boş tasarım seçiminde ise boş bir tasarım penceresi açılır ve kullanıcı raporda yer almasını istediği alanları  bunların özelliklerini kendisi belirler.

Rapor Formatı Oluşturma

Rapor tasarımında yapılacak işlemleri için tasarım penceresinin sol bölümünde yer alan simgeler ya da İşlemler (sağ buton düğmesi) menü seçenekleri kullanılır. Bunlar şunlardır;

Ekle : Gruplama bölümü, veri alanı, geometrik alan ve görsel malzeme eklemek için kullanılır. Gruplama bölümü seçilen rapor bölümü için tanımlanır. Gruplama bölümünde standart ve kullanıcı tanımlı alanlar kullanılarak raporun istenen yerlerinde toplam ve ara toplam bilgileri alınabilir.

Değiştir : Veri alanı, bölüm, gruplama bölümü ve genel tasarım parametre bilgilerinde değişiklik yapmak için kullanılır.  Bu seçenek Seçili alan, Seçili bölüm ve Parametreler olmak üzere üç seçeneklidir. Yapılan seçime göre ilgili pencee açılır ve gereklı değişiklikler yapılır.

Seçili alanları Sil : Tasarımda yer alan alanı silmek için kullanılır. Silinecek alanlar mouse ile işaretlenerek seçilir.

Kolonları Düzenle : Kolonları düzenlemek için kullanılır. Kolon aralığı penceresinden aralık bilgisi verielerek kaydedilir.

Hizala : Tasarımda yer alan alanları hizalamak için kullanılır. Yatay eşit aralıklı ve düşey eşit aralıklı olmak üzere iki seçeneklidir.

Genişlet/Daralt :Rapor tasarımının geneli ya da seçilen bölüm için ölçümlendirme işleminde kullanlır. Genişletme ya da daraltma bilgisi yüzde olarak verilir.

Tablo alanları ve kolonları  : Raporun Excel ya da Access dosyalarına yazdırlarak bu programlardan alınması durumunda her bölümde hangi alan veya kolonların yer alacağı bu seçenek ile kaydedilir. Her bir alan Ekle seçeneği ile tür/içeriik ve özellik bilgileri verilerek kaydedilir.

Alan Listesi : Standart ve tanımlı alanları listelemek ve için kullanılır.

Özelliklleri Değişirtir: Seçili alan özelliklerini değiştirmek için kullanılır. Alt çizgili ve üst çizgili olmak üzere iki seçeneklidir. Alandaki metnin  altı ve üstüne çizgi çekmek ya da kaldırmak için kullanılır.

Arkaya gönder/Öne getir: Seçilen alanı ön ya da arka plana almak için kullanlır.

Düğme panosunu Gizle/Göster: Rapor tasarımı penceresindeki panoyu gizlemek ve göstermek için kullanılır.

Grupla/Grup boz : Bu seçenekler düğme panosunda yer alır. Rapor bölümlerinde yer alacak alanları gruplamak için kullanılır. Gruplar alanların biçimsel özellikleri ve boyutlarını belirleme ve hizalama işlemlerinde kullanım kolaylığı sağlar.

Raporda yer alması istenen alanlar, rapor üzerinde bulunacak grafik ve görsel malzemeler ile diğer materyaller rapor bölümlerinde ilgili alanlara yerleştirilerek şablon oluşturulur.

Rapor bölümleri boyut bilgileri

Rapor sayfa düzeni ile ilgili bilgiler, Özellikler penceresinde kaydedilir.

Rapordaki her bölüm ve bu bölümlerde yer alacak alanlar için boyutlar ayrı ayrı kaydedilir. Rapor bölümü tıklandığında özellikler penceresinde ilgili bölümün adı yer alacaktır.

Raporda bölümünün boyutları bu pencereden verilebildiği gibi, ilgili alan seçilerek mouse yardımı ile de verilebilir. Bölümün yüksekliği ve genişliği sınır çizgileri mouse ile sürüklenerek istenen boyuta getirilir.

Rapor alanları

Rapor bölümlerinde bastırılacak bilgiler Alanlar seçeneği ile belirlenir. Rapor tanımında kart ve fişlerde yer alan standart alanlar yanında kullanıcı tanımlı alanlar da kullanılır.

Standart alanlar:Tanımlanan rapor ile bastırılacak bilgiler rapor tanım penceresinde Alan Ekle seçeneği ile belirlenir. Alan Ekle seçimi yapıldığında ekrana gelen Alan penceresinde alanın türü belirlenir. Alanlar bölümünde fiş ve kartlar üzerinde yer alan tüm alanlar listelenir.

Raporun başlık bölümünde, satırlarda ve toplamların alındığı bölümlerde bastırılacak alanlar, alanlar listesinden listesinden seçilir ve form tanımına aktarılır.

Tanımlı alanlar: Tanımlı raporlarda programda standart olarak bulunan alanlar yanında kullanıcı tanımlı alanlar da kullanılır. Tanımlı alanlarda, standart alanlar kendi içinde matematiksel işlemlerle formüllendirilebilir. Raporun başlık bölümünde, satırlarda ve toplamların alındığı bölümlerde raporlanacak bilgiler, tanımlı alanlar listesinden listesinden seçilir ve rapora aktarılır.

Tanımlı filtreler:

Rapor tasarımında programda her rapor için standart olarak yer alan filtreler yanında tanımlı filtreler de kullanılır. Tanımlı filtreler ve programda standart olarak yer alan filtreler standart ve tanımlı alanlarda kullanılır ve alana yazdırılmak istenen bilgi formüllendirilir.

Filtre tanımlar rapor tasarım penceresinde Tanımlı Filtreler seçeneği ile kaydedilir.

Yeni filtre tanımlamak için tanımlı filtreler listesinde Ins - Ekle seçeneği kullanılır.

Tanım penceresinde, filtreye ilişkin bilgiler (filtre adı, türü, içeriği, ne şekilde kullanılacağı  vb.) kaydedilir. Tanımlı filtreler tür seçilerek kaydedilir. Tanımlanacak filtre türleri

başlıkları altında toplanmıştır.

Seçilen türe göre tanım penceresinden kaydedilecek bilgiler farklılık gösterir. Filtre hangi tür bilgi için kullanılacaksa ilgili seçenek işaretlenir. Tanımlı filtrenin güncelleme ve gösterim özellikleri ile öndeğerleri ilgili alanlarda kaydedilir.

FİLTRE BİLGİLERİ

Filtre tanım bilgileri genel tanım bilgileri, içerik, güncelleme/gösterim ve öndeğer başlıkları altında toplanmıştır. Tanımlanacak filtre türüne göre kaydedilen bilgiler farklılık gösterecektir.

Tanım bilgileri

Tür: Tanımlanan filtrenin türüdür. Tür seçenekleri listelenir ve seçim yapılır.

Açıklama: Tanımlanan filtrenin adı ya da açıklayıcı bilgisidir. Açıklama belirtilmeden tanım kaydedilemez. Rapor filtreleri düzenlenirken tanımlı filtre burada verilen isim ile filtreler penceresinde yer alacaktır.

İçerik bölümünde tanımlı filtrenin ne şekilde çalışacağı belirlenir. Tanımlı filtre içerik bölümünden kaydedilen bilgiler şunlardır:

Bağlantı: Tanımlı filtrenin ne şekilde çalışacağı belirlenir. İçerik alanı

Standart alan: Tanımlanan filtrenin programda standart olarak tanımlı alanlardan birisi ile bağlantılı çalışması durumunda seçilir. Filtrenin hangi standart alan ile bağlantılı çalışacağı Alan bölümünde belirlenir. Programda seçilen rapor için kullanılacak standart alanlar listelenir ve filtrenin bağlantlı olduğu alan seçilir.

Tanımlı alan: Tanımlanan filtrenin tanımlı alanlar ile bağlantılı çalışması durumunda seçilir. Filtrenin hangi standart alan ile bağlantılı çalışacağı Alan bölümünde belirlenir. Programda seçilen rapor için kullanılacak standart alanlar listelenir ve filtrenin bağlantlı olduğu alan seçilir.

Bağlantısız alan: Tanımlanan filtrenin standart ya da tanımlı filtrelerden bağımsız çalışacağı durumlarda (örneğin tablo çarpanı verielerek tutarların buna göre hesaplanması, miktarların belirli bir değere bölünerek hesaplatılması  vb.)seçilir.

Güncelleme ve gösterim bilgileri:

Bu bölümden kaydedilen bilgiler tanımlanan filtrenin türüne göre değişiklik gösterir.

Metin ve metin aralığı türü filtreler güncelleme ve gösterim bilgileri

Uzunluk : Metin ve metin aralığı türündeki filtre tanımlarında filtrenin uzunluğunu (kaç karakterden oluşacağını) belirtir.

Veri girişi: Metin türü filtrelerde veri girişinin ne şekilde yapılacağını belirtir. Bu alan;

Seçenekler alanında yer alan Sol ve sağ boşlukları at seçenekleri ile metin türü filtrelerin gösterim şekli belirlenir.

Ters çevrilebilir: Bu alan filtre ile belirlenen koşulun tersinin de uygulanabileceğini belirtir. Raporda bu filtrenin kullanılması durumunda filtrede belirtilen koşula uymayan kart ya da fişler listelenir.

Öndeğerler: Bu alanda tanımlanan filtrenin öndeğeri kaydedilir. Metin aralığı türü filtrelerde başlangıç ve bitiş aralığı için değerler ilgili alanlarda belirtilir.

Sayı ve sayı aralığı türü filtreler güncelleme ve gösterim bilgileri

Uzunluk : Sayı ve sayı aralığı türündeki filtre tanımlarında filtrenin uzunluğunu (kaç karakterden oluşacağını) belirtir.

Veri girişi: Sayı ve sayı aralığı türü filtrelerde veri girişinin ne şekilde yapılacağını belirtir. Bu alan;

Normal

Para

Yüzde

olmak üzere üç seçeneklidir.

Format : Bu alanda seçilen veri girişine göre filtre biçim bilgisi kaydedilir. Veri girişi tipine göre format seçenekleri listelenir ve seçim yapılır.

Kesir : Sayı ve sayı aralığı türündeki filtrede kesir hanesinin uzunluğunu belirtir.

Seçenekler: Sayı ve sayı aralığı türündeki filtrelerde gösterim özellikleri (sıfırların gösterilemesi, eksi sayıların gösterilmesi vb.) seçenekler alanında belirlenir. Filtre tanımı için geçerli olacak gösterim özellikleri işaretlenir.

Ters çevrilebilir: Bu alan,  filtre ile belirlenen koşulun tersinin de uygulanabileceğini belirtir. Raporda bu filtrenin kullanılması durumunda filtrede belirtilen koşula uymayan kart ya da fişler listelenir.

Öndeğerler: Bu alanda tanımlanan filtrenin öndeğeri kaydedilir. Sayı aralığı türü filtrelerde başlangıç ve bitiş aralığı için değerler ilgili alanlarda belirtilir.

Tarih ve tarih aralığı türü filtreler güncelleme ve gösterim bilgileri

Uzunluk : Tarih ve tarih aralığı türündeki filtre tanımlarında filtrenin uzunluğunu (kaç karakterden oluşacağını) belirtir.

Veri girişi: Tarih ve tarih aralığı türü filtrelerde veri girişinin ne şekilde yapılacağını belirtir. Tarih  giriş seçenekleri listelenir ve seçilir.

Format : Bu alanda seçilen veri girişine göre filtre biçim bilgisi kaydedilir. Veri girişi tipine göre format seçenekleri listelenir ve seçim yapılır.

Kesir : Sayı ve sayı aralığı türündeki filtrede kesir hanesinin uzunluğunu belirtir.

Seçenekler: Tarih ve tarih aralığı türündeki filtrelerde gösterim özellikleri (takvim özelliği, takvim gününe eşitle) seçenekler alanında belirlenir. Filtre tanımı için geçerli olacak gösterim özellikleri işaretlenir.

Ters çevrilebilir: Bu alan,  filtre ile belirlenen koşulun tersinin de uygulanabileceğini belirtir. Raporda bu filtrenin kullanılması durumunda filtrede belirtilen koşula uymayan kart ya da fişler listelenir.

Öndeğerler: Bu alanda tanımlanan filtrenin öndeğeri kaydedilir. Tarih aralığı türü filtrelerde başlangıç ve bitiş aralığı için değerler ilgili alanlarda belirtilir.

Listeden seçim türü filtreler güncelleme ve gösterim bilgileri

Uzunluk : Listeden seçim (çoklu seçim)  filtre tanımlarında filtrenin uzunluğunu (kaç karakterden oluşacağını) belirtir.

Listeden seçim filtresinde, listede yer alacak bilgiler  liste grup seçeneği ile kaydedilir. Liste grup penceresinde liste grup filtresinde yer alacak seçenekler sıraları ve açıklamaları kaydedilir. Bu seçeneklerden hangisinin öndeğer olarak seçili geleceği ilgili seçeneğe ait kutu iaşaretlenerek belirlenir.

Grup seçim türü filtreler güncelleme ve gösterim bilgileri

Uzunluk : Grup türündeki filtre tanımlarında filtrenin uzunluğunu (kaç karakterden oluşacağını) belirtir.

Grup seçim filtresinde, grupta yer alacak bilgiler  liste/grup seçeneği ile kaydedilir. Liste grup penceresinde liste grup filtresinde yer alacak seçenekler sıraları ve açıklamaları kaydedilir.

Filtrelerin rapor tasarımında kullanımı

Standart ve tanımlı filtreler yeni rapor tasarımlarında ve programda standart olarak yer alan raporlarda kullanılır. Tanımlı filtreler için rapor tasarım penceresinde ilgili rapor bölümünde Değiştir seçeneği altında yer alan Uygulanacak filtreler seçeneği ile kullanılır. Tanımlı filtreler listelenir ve raporda kullanılacak olanlar seçilir. Rapor tasarımı bu filtre bilgilerini de içerecek şekilde kaydedilir.

Filtrelerin tanımlı alanlarda kullanımı :

Tanımlı ve standart fıltreler rapor bölümlerinde standart ve tanımlı alanlarda formüllerde kullanılır. Tanımlı filtrelerin formüllerde kullanım şekli filtre türüne göre değişir. Şöyleki;

Metin, sayı, tarih, listeden seçim türündeki filtreler, FUVL fonksiyonu ile standart ve tanımlı alanlar birlikte kullanılarak formüllendirilir. Filtrelerin formüllerde kullanım şekli aşağıdaki gibidir.

FUVL(filtre numarası)

Metin aralığı, sayı aralığı, tarih aralığı filtre türündeki filtreler, FUBG ve FUED fonksiyonu ile standart ve tanımlı alanlar birlikte kullanılarak formüllendirilir. Filtrelerin formüllerde kullanım şekli aşağıdaki gibidir.

FUBG(filtre no) & FUED(filtre no)

Raporlarda tanımlı filtrelerin kullanımı

Tanımlı filtreler ilgili rapor alınırken Filtreler penceresinde Tanımlı Filtreler seçeneği altında yer alır. Rapor alınış koşullarını belirlemek için bu filtrelerden hangilerinin kullanılacağı ve filtre değeri ilgili filtre satırında belirlenir.

Raporlarda filtrelerin Yazdırılması

Filtrelerin tanımlı alanlarda kullanılmasını sağlayan fonksiyonlar ve kullanım şekilleri ;

1-Kullanıcı tanımlı filtreler için

FUVLxx-(örn:FUVL1)

FUTXxx-(örn:FUTX1)

FUBGxx-(örn:FUBG1)=Aralık tanımlı filtrede başlangıç değerini verir

FUEDxx-(örn:FUED1)=Aralık tanımlı filtrede bitiş değerini verir.

2-Standart filtreler için

FVALxx-(örn:FVAL5)

FTXTxx-(örn:FVAL5)

FBEGxx-(örn:FBEG5)

FENDxx-(örn:FEND5)

Not : xx = Filtre numarasını belirtmektedir.

Örnekler Satış Faturaları Dökümü raporunda "Fatura Numaraları" filtresi için verilmiştir.

Raporda genel toplam ve sayfa toplamı yer alacaksa bu alanlar için genel toplam ve sayfa toplamı seçenekleri kullanılır.

Rapora eklenebilecek diğer alanlar

Tanımlanan raporda standart ve kullanıcı tanımlı alanlar dışında geometrik alan ve görsel içerikli alanlar da kullanılabilir. Bu alanları şablona yerleştirmek için tanım ekranının sol bölümünde yer alan simgeler ya da F9 menüsünde Ekle seçeneği altında yer alan ilgili komutlar kullanılır.

Raporda hangi yazım karakteri (font) ve stilin kullanılacağı Alanlar penceresinde Format seçeneği seçeneği ile belirlenir. Yazım karakteri, rapor bölümündeki alanlar için tek tek ya da rapordaki tüm alanlar için topluca belirlenir.

Yazım stil seçenekleri (Koyu, İtalik, alt çizgi) kullanılarak alandaki yazının hangi stilde yazdırılacağı belirlenir. Alandaki yazının ne şekilde hizalanacağı (sağa dayalı, sola dayalı, ortalanmış) gösterim seçenekleri ile belirlenir.

Renk seçimi

Rapor bölümlerindeki alanların fon (arka plan) renkleri ile alanlarda basılacak bilgiler ve görsel nitelikli malzemelerin renkleri Alan penceresinde Format bölümünde belirlenir.

Ön ve arka planda kullanılacak renk seçiminde renk paleti ekrana getirilerek, bu paletten seçim yapılır.

Alan silme

Rapor bölümlerinde yer alan herhangi bir alanın silinmesi için önce ilgili alan tıklanır daha sonra Del tuşu ile (ya da Alanlar menüsü altında yer alan Alan Sil seçeneği ile) form tanımından silinir.

Alanın taşınması

Rapor bölümlerinde yer alan alanın yerini değiştirmek, aynı bölümde başka bir yere taşımak için önce ilgili alan tıklanır daha sonra mouse ile istenen yere sürüklenir.

Bölüm ve alan boyutlarını değiştirme

Bölüm ve bu bölümlerde bulunan alan boyutlarındaki değişiklikler ilgili bölüm ya da alan seçildikten sonra özellikler penceresinde yapılabileceği gibi doğrudan da yapılabilir. Bunun için önce boyutlarında değişiklik yapılacak bölüm ya da alan tıklanır. Yükseklik ve genişlik mouse veya klavyeden F8 tuşu ile belirlenir.

Sakla : Tasarımın kaydedilmesinde kullanılır

Raporda yer alacak alanlar ve alan başlıkları belirlenip rapor tasarımı tamamlandıktan sonra Sakla seçeneği ile kaydedilir. Rapor tasarımı tanım adı ve açıklama bilgisi verilerek kaydedilir. Yapılan tanım ilgili rapor penceresinde yer alır. Raporun sürekli olarak bu formatta alınması için sağ buton düğmesi menüsündeki Öndeğer olarak işaretle seçeneği kullanılir. Rapor öndeğer olarak işarelenir.

Rapor tasarımı üzerindeki değişiklik ve işlemler için F9-İşlemler (sağ buton düğmesi) menüsündeki seçenekler kullanılır.

Başka bir işyeri ya da firma için yapılan rapor tasarımlarını kullanmak ya da yapılan tasarımları aktarmak için Dosyadan Ekle ve Dosyaya Aktar seçenekleri kullanılır.

Raporun kaydedilmesi

LKS2'de raporun kaydedilmesi ve daha sonra ekran ve yazıcıdan alınması ve E-mail sistemi ile ilgili kişilere gönderilmesi mümkündür. Rapor kaydetme özelliği ile hem zaman kaybının hem de kullanıcı hatalarının önüne geçilecektir. hem de Geçmişe yönelik raporlara ulaşmak için tekrar aynı raporu almadan, düzenli bir rapor arşivi oluşturulabilecektir.

Filtre koşulları ve kolon başlıkları belirlenen raporu kaydetmek için rapor penceresinde yer alan Dosyala seçeneği kullanılır. Rapor ekrandan alınır ve bitiminde Dosyala seçeneği ile isim verilerek kaydedilir. Kayıtlı raporlar LVF uzantılı dosyalarda tutulur.

Kayıtlı dosya Lrviewer kullanılarak açılır ve belirlenen rapor ünitesinden alınır.

Kayıtlı Raporlar L_RPLAYS_XXX

Kayıtlı Filtreler  L_RPFILTSXXX

Table’ larında tutulur.

Tasarımın geneline ilişkin bazı parametreik ve izleme amaçlı bilgiler Parametreler seçeneği ile kaydedilir. Bu bilgiler şunlardır.

Ölçüm alanında rapor geneline ilişkin ölçüm birimi kaydedilir. Ölçüm alanı inch ve cm olmak üzere iki seçeneklidir.

Adı ve açıklama alanlarında rapor adı ve açıklayıcı bilgiler kaydedilir.

Tarih raporun hangi tarihte tasarlandığını belirtir. Günün tarihi alana öndeğer olarak gelir.

Sayfa genişliği alanında rapor sayfasının genişliği belirtilir.

Sayfayı enine kullan seçeneği ile sayfa kullanım şekli (enine, boyuna vb) belirlenir. Öndeğer olarak sayfa boyuna olarak kullanılır. Eğer sayfa enine kullanılacaksa, sayfayı enine kullan seçeneği işaretlenir.

Diğer özellikler: Tasarım yaparken geçerli olacak bazı öndeğerler Tasarım penceresinde Çizgiler bölümünde belirlenir.

• Rapor şablonu oluşturulurken çizgilerin gösterilmesi isteniyorsa Çizgileri göster,

• Yazıcı sayfa sınırının gözterilmesi isteniyorsa Yazıcı sayfa sınırını göster

seçenekleri işaretlenir.

• Düşey ve yatay çizgı aralıkları ise ilgili alanlarda kaydedilir.

Tasarım öndeğerleri Kaydet düğmesi tıklanarak kaydedilir.

Form Parametreleri

Rapor Bölümleri

Her rapor şablonunda ana başlık, alt başlık, kolon başlıkları, satırlar ve toplamlar bölümleri yer alır. Bu bölümlerde yer alacak bilgiler doğrudan yazılarak ya da standart ve tanımlı alanlar listelenerek seçilir.

Başlık bilgileri: Raporun başlık bölümünde tanımlanan raporun adı, firma numarası, firma adı, sayfa numarası vb. rapor başlık bilgileri yer alır.

Başlık bölümünde tanımı yapılan rapora göre yazdırılacak bilgiler için Veri alanı ekle seçeneği kullanılır. Alan Ekle seçeneği ile standart ya da tanımlı alan seçilerek ya da Metin  seçeneği ile doğrudan yazılarak kaydedilir.

Rapor alan başlıkları: Raporda yer alacak standart ya da tanımlı alan başlıkları rapor tanım ekranında Ekle seçeneği altında yer alan Veri alanı  seçeneği ile kaydedilir. Alan penceresinde eklenecek alanın türü ve içeriği belirlenir. Alanın özelliklerini belirlemek için Parametreler menüsü kullanılır. Kolon başlıkları için Kolon alanı seçilir.

Alanlar: Raporda yer alacak bilgiler ise ilgili alan başlıkları altında satırlarda belirlenir. Raporda satırlarda yer alması istenen bilgiler Ekle seçeneği seçeneği altında yer alan Veri alanı  seçeneği ile kaydedilir. Alan penceresinde eklenecek alanın türü ve içeriği belirlenir. Alanın özelliklerini belirlemek için Parametreler menüsü kullanılır. Kart ve fişlerde yer alan standart alanlar ve tanımlı alanlar listelenir. İlgili alan seçilerek rapor şablonuna aktarılır.

Sayfa Toplamı ve ara toplam bölümleri: Sayfa toplamı, ara toplam ve genel toplam bölümlerinde bastırılacak bilgiler Veri alanı Ekle penceresinde  Toplam ya da Ara Toplam Ekle seçenekleri ile belirlenir. Alan seçimi listesinde, raporda yer alması istenen alan seçilerek rapor şablonuna aktarılır.

Rapor bölümleri ve bu bölümlerde yer alacak bilgiler her bölümde ayrı ayrı belirlenir.Rapor bölümlerinin boyut bilgileri ve hangi formatta şablonda yer alacağı her bölüm için ayrı ayrı kaydedilir. Bunun için ilgili bölüm mouse ile çift tıklanarak seçilir. (Ya da aynı işlem ilgili bölüm seçildikten sonra İşlemler (sağ buton düğmesi) menüsünde Değiştir seçeneği altındaki Seçili bölüm seçeneği ile yapılır.)

Bölüm bilgileri

Bölüm  genel biçim bilgileri açılan pencereden kaydedilir.

Arka plan rengi alanında arka plan rengi belirlenir. Ok işareti tıklanarak renk seçenekleri listelenir ve seçilir. Tanımlı renkleri seçmenin yanında palet penceresi tıklanarak açılan Renk tanımlama penceresinde yeni renk tanımlanır ve seçilir.

Tablo adı alanında raprun Access veya Excel gibi  program dosyalarına yazdırılması durumunda tablo adı kaydedilir. Bölüm alan başlıkları ve bilgileri burada belirtilen dosya altında toplanarak aktarılır.

Yükseklik alanında bölümün yükseklik bilgisi kaydedilir. Yükseklik bilgisi Parametreler bölümünde belirlenen birim üzerinden kaydedilir. Bölüm yükseklıgı mouse yardımı ile de ayarlanabilir. Bunun için ilgili bölüm alt ya da üst sınırları mouse ile sürüklenerek yükselik belirlenir. Belirlenen özellikler Kaydet düğmesi tıklanarak kaydedilir.

Rapor Alanları

Raporun hangi alan başlıkları ile alınacağı rapor tasarım penceresinde belirlenir.  Rapor programda standart olarak tanımlı alan başlıkları ile alınabileceği gibi kullanıcı tarafından düzenleme de yapılabilir.

Rapor şablonu standart tasarım kullanılarak oluşturuluyorsa o rapor için tanımlı tüm alan başlıkları tasarım penceresinde ilk bölümde görüntülenir.      

Raporda yer almayacak olan başlıklar ve alanlar mouse ile seçilir ve Del tuşu ile tasarımdan çıkartılır. Raporda yer almayacak alan başlıkları, mouse ile seçildikten sonra İşlemler (sağ buton düğmesi) menüsündeki Seçili alanları Sil seçeneği ile de tasarımdan çıkartılır. Rapor alan başlıkları Veri alanı Ekle seçeneği ile alan türü metin seçilerek kaydedilir.

Veri alanları

Raporda bastırılacak bilgiler İşlemler menüsündeki Veri alanı Ekle seçeneği  ilgili bölüme yerleştirilir. Rapor tasarımı standart tasarım kullanılarak yapılyorsa rapor bölümlerindeki alan özelliklerinde olabilecek değişiklikler  Değiştir seçeneği ile kaydedilir.  Raporda kart ve fişlerde yer alan standart alanlar yanında kullanıcı tanımlı alanlarda kullanılır.

Veri Alanı Özellikleri

Eklenen alana ilişikin parametrik ve biçimsel özellikler ilgili senekler ile kaydedilir.

• Türü/içeriği seçeneği ile alan türü ve hangi bilgiyi içereği,

• Parametreler seçeneği ile alan türüne göre parametrik özellikler,

• Format seçeneği ile alan türüne göre gösterim, font ve renk bilgileri,

• Yerleşim seçeneği ile alanın raporda ne şekilde yer alacağı (yatay, düşey)belirlenir.

Alan Tür ve içerik bilgileri

Eklenen alanın türü ve içeriği bilgi Tür/İçerik seçeneği il belirlenir. Alan türleri şunlardır:

Metin alanları: Raporda basılması istenen yazı ve metinler ile kolon başlıkları bu alan türü seçilerek ilgili bölüme yerleştirilir.

Standart alanlar: Raporda bastırılacak bilgıler rapor tasarım penceresinde Veri Alanı Ekle seçeneği ile belirlenir. Alan Ekle seçımi yapıldığında açılan alanlar penceresinde eklenecek alanın türü, özellikleri ve gösterim şekilleri belirlenir.

Tanımlı alanlar: Raporda programda standart olarak bulunan alanlar yanında kullanıcı tanımlı alanlar da kullanılır. Tanımlı alanlarda, standart alanlar kendi içinde matematiksel işlemlerle formüllendirilebılir. Raporun başlık bölümünde, satırlarda ve toplamların alındığı bölümlerde bastırılacak alanlar, tanımlı alanlar listesinden listesinden seçılir ve tasarım penceresine aktarılır.

Toplam alanları : Raporda yer alması istenen toplamlar Toplam alanında hangi toplamların yer alacağı ise içerik alanında yer alır.

Ara Toplam alanları : Ara toplam bilgilerinin yer alacağı alan türüdür. Ara toplam alanında hangi bilginin yazdırılacağı içerik alanında belirtilir.

Alan gösterim ve biçim özellikleri

Alanın hangi yazım karakteri (font) ve stil ile yazdırıılacağı Alan penceresinde Format seçeneği ile kaydedilir. Format penceresinde belirlenen özellikler şunlardır.

Gösterim şekli alanında kaydedilen bilgiler alanın türüne göre (metin, sayı, tarih, saat, parasal değer vb.) değişir.

Font alanında alandaki bilginin yazdırılmasında hangi yazım karakterrinin kullanılacağı belirlenir. Ok işareti tıklanarak ilgili font seçilir. Font büyüklüğü ise Büyüklük alanında belirtilir. Fontla ilgili diğer özellikler ve geçerli olması istenen öndeğerler (sıkıştırılmış, altı çizili, renk ) ... simgesi tıklanarak açılan Fontlar penceresinde belirlenir.

Renk alanında, alanın arka plan rengi belirlenir.  Ok işareti tıklanarak renk seçenekleri listelenir ve seçilir. Tanımlı renkleri seçmenin yanında palet penceresi tıklanarak açılan Renk tanımlama penceresinde yeni renk tanımlanır ve seçilir.

Parametre Bilgileri

Eklenen ya da değiştirilen parametrik bazı özellikleri Alan penceresinde Parametreler seçeneği ile kaydedilir. Parametreler penceresindeki seçeneklerden alan için geçerli olması istenen özellikler işaretlenir.

Yerleşim Bilgileri

Alanın form üzerinde ne şekilde yer alacağı Yerleşim seçeneği ile belirlenir. Yerleşim şekillerinden biri seçilir.

Rapor tasarımında programda standart olarak bulunan alanlar yanında kullanıcı tanımlı alanlar da kullanılır. Standart alanlar kendi içinde matematiksel işlem ve fonksiyonlarla birlikte kullanılır ve formüllendirilir.

Alan tanımları için rapor tasarım penceresinde Tanımlı Alanlar seçeneği kullanılır. İlgili rapor için tanımlı alanlar listesi açılır. Tanımın olmadığı durumda liste boştur.

Yeni alan tanımlamak için tanımlı alanlar listesinde Ins - Ekle seçeneği kullanılır. Tanım penceresinde, raporda yer alacak alana ilişkin bilgiler (alanın adı, türü, ne şekilde kullanılacağı  vb.) işlenir.Kullanıcı tanımlı alanlar tür seçilerek kaydedilir. Tanımlanacak alan türleri

• Metin

• Sayı

• Tarih

• Saat

• Parasal değer

başlıkları altında toplanmıştır. Seçilen türe göre tanım penceresinden kaydedilecek bilgiler farklılık gösterir.Alana hangi tür bilgi yazdırılacaksa ilgili seçenek işaretlenir. Tanımlı alandaki bilgılerin raporda ne şekilde yer alacağı ise Verı alanı ekle seçimi yapldığında açılan alan penceresinde Parametreler, Format ve Yerleşim seçenekleri ile belirlenir. Alan sağa dayalı, sola dayalı ya da ortalanmış olarak raporun ilgili bölümünde yer alır. Burada yapılacak seçim alanın türüne ve gösterim şekli bölümünde yapılan seçıme de bağlıdır.

Tanım bilgileri

Türü ve adı alanlarıı tanımı yapılan alanın türü ve adıdır. Yapılan her alan tanımı farklı bir isim verilerek kaydedilir.

Döviz alanında, türü sayı ve parasal değer olan alanlar için döviz bilgisi kaydedilir

Kullanıcı tanımlı alanların en önemli özelliği programda tanımlı olan standart  ve tanımlı alanları fonksiyonlar ve matematik işlemlerle birlikte formüllerle kullanarak istenilen bilginin alana yazdırılmasıdır.

Böylece LKS2 program bölümlerinde kartlar üzerinden girilen bilgiler ve yapılan işlemler istenen formatta ve yalnızca istenen bilgileri içerecek şekilde alınır. Tanımlı alanda yer alması istenen bilgi için yapılacak formüllendirme Formül alanında kaydedilir.

Formül alanında standart ve kullanıcı tanımlı alanlar  ile fonksiyonlar ilgili bölümlerde listelenir. İstenen alanlar ve fonksiyonlar matenatiksel işlemlerle birlikte kullanılarak formüllendirilir ve kaydedilir.

Formül alanı tıklandığında açılan formül tanım penceresi üç ana bölümden oluşmaktadır. Formül bölümünde forma bastırılacak bilginin ne şekilde hesaplanacağını belirten formül tanımı kaydedilir.

Pencerenin orta bölümünde formül tanımında kullanılacak olan matematiksel işlemlerin simgeleri yer alır.

Pencerenin alt bölümünde, formül tanımında kullanılacak standart  ve kullanıcı tanımlı alanlar ile fonksiyonlar ilgili başlıklar altında yer almaktadır.

Formül tanımında kullanılacak olan alanlar ve fonksiyonlar yanında formül tanımında ek bilgi tanımları ve veri alanları da kullanılır. Bunlar için formül penceresinde Ek bilgi tanımları ve veri alanı seçenekleri kullanılır. Ek bilgi formları ve veri alanları listelenir ve seçim yapılır. Tanımlanan formül Kaydet düğmesi tıklanarak kaydedilir ve tanımlı alan penceresine dönülür.

Kaydet düğmesi tıklanır ve alan tanımı kaydedilir. Yapılan her tanım tanımlı alanlar listesinde numara, tür, ad ve formül bilgileri ile listelenir.

Tanım bilgilerinin değiştirilmesi

Alan tanımında değışiklik yapmak için Tanımlı alanlar listesinde, imleç değışiklik yapılacak tanım satırı üzerindeyken Değiştir seçeneği kullanılır. Tanım bilgilerinde yapılacak değışiklikler Kaydet düğmesi tıklanarak kaydedılir.

Alan tanımının silinmesi

Alan tanımını silmek için imleç, sılınecek kayıt üzerindeyken çıkar seçeneği tıklanır. (Aynı işlem Del tuşu ile de yapılabılir. )

Tanımlı Alanların Kullanımı

Tanımlı alanlar Veri alanı Ekle seçeneği ile formun istenen bölümüne yerleştirilir. Alan Ekle seçımi yapıldığında açılan Alan seçımi penceresinde, Türü/İçeriği seçeneği ile alanın türü Tanımlı alan seçilir. İçerik bölümünde tanımlı alanlar listelenir ve ilgili tanım seçılerek form bölümüne aktarılır.

Tanımlı Alan özellikleri

Tanımlanan alanın özellikleri F9- İşlemler menüsünde Ekle seçeneği altındaki Veri alanı Ekle ile açılan Alan penceresinde belirlenir. Alan özellikleri için Parametreler seçeneği kullanılır.

Biçim Bilgileri

Tanılmanan alanların gösterim şekilleri, font, arka plan vb. özellikleri Alanlar penceresinde, Format seçeneği ile belirlenir.

Metin alanları

Tanımlanan alan metin türünde ise gösterim bölümü Sola dayalı, sağa dayalı ve ortala olmak üzere üç seçeneklidir. Metin türü alan bilgileri form üzerinde burada yapılan seçime göre görüntülenir. Basım karakteri ve büyüklüğü ile ve yazım rengi Fontlar alanında belirlenir.

Pencere arka plan rengi bölümünde ise tanımlı alanın rengi belirlenir. Alanın form üzerinde ne şekilde basılacağı Yerleşim seçeneği ile parametrik özellikleri Parametreler seçeneği ile belirlenir.

Sayı alanları

Tanımlanan alanın türü sayı ise gösterim şekli alanında sayısal bilgılerin gösterim şekli belirlenir. Tutar bilgılerınin yer alacağı alanlarda, basamaklandırmanın nasıl yapılacağı, küsuratlı tutarların ve yüzde bilgılerınin gösterim şekilleri listelenir ve seçilir.

Sayı türündeki bilgilerin form üzerinde ne şekilde bastırılacağı metin alanında belirlenir. Basım karakteri ve büyüklüğü ile ve yazım rengi Fontlar alanında belirlenir.

Pencere arka plan rengi bölümünde ise tanımlı alanın rengi belirlenir. Alanın form üzerinde ne şekilde basılacağı Yerleşim seçeneği ile parametrik özellikleri Parametreler seçeneği ile belirlenir.

Tarih alanları

Tanımlanan alan tarih bilgısıni içerecekse gösterim şekli alanında tarih bıçımi belirlenir. Tarih gün/ay/yıl, ay/gün/yıl, şeklinde gösterılebıleceği gıbi gün adı da gösterılebılir. Kullanılacak gösterim şekli seçilerek alana aktarılır.

Tarih türündeki bilgilerin form üzerinde ne şekilde bastırılacağı metin alanında belirlenir. Basım karakteri ve büyüklüğü ile ve yazım rengi Fontlar alanında belirlenir.

Pencere arka plan rengi bölümünde ise tanımlı alanın rengi belirlenir. Alanın form üzerinde ne şekilde basılacağı Yerleşim seçeneği ile parametrik özellikleri Parametreler seçeneği ile belirlenir.

Saat alanları

Tanımlanan alan saat bilgısıni içerecekse gösterim şekli alanında saat gösterim biçimi belirlenir. Kullanılacak gösterim şekli seçilerek alana aktarılır.

Saat türündeki bilgilerin form üzerinde ne şekilde bastırılacağı metin alanında belirlenir. Basım karakteri ve büyüklüğü ile ve yazım rengi Fontlar alanında belirlenir. Pencere arka plan rengi bölümünde ise tanımlı alanın rengi belirlenir. Alanın form üzerinde ne şekilde basılacağı Yerleşim seçeneği ile parametrik özellikleri Parametreler seçeneği ile belirlenir.

Parasal Değer alanları

Tanımlanan alan parasal değer bilgisini içerecekse gösterim şekli alanında gösterim biçimi belirlenir. Kullanılacak gösterim şekli seçilerek alana aktarılır.

Parasal değer türündeki bilgilerin form üzerinde ne şekilde bastırılacağı metin alanında belirlenir. Basım karakteri ve büyüklüğü ile ve yazım rengi Fontlar alanında belirlenir.Pencere arka plan rengi bölümünde ise tanımlı alanın rengi belirlenir. Alanın form üzerinde ne şekilde basılacağı Yerleşim seçeneği ile parametrik özellikleri Parametreler seçeneği ile belirlenir.

Tasarımda Kullanılacak Diğer Alanlar

Rapor tasarımında  standart ve kullanıcı tanımlı alanlar dışında geometrik alan ve görsel içerikli alanlarda kullanılabılir. Bu alanları şablona yerleştirmek için tanım ekranının sol bölümünde yer alan simgeler ya da Ekle menüsü altında yer alan ilgili seçenekler kullanılır.

Rapor şabolununda çizgi çizdirmek ya da çerçeve çizmek için tasarım penceresinde çizgi Ekle seçeneği kullanılır. Çizgi genişliği ve rengi ise mouse çift tıklandığında ya da F9 menüsündeki Değiştir seçeneği ile açılan Çizgi özellikleri penceresinde belirlenir.

Raporlama ve Kayıtlı Raporlar

Tasarlanan ya da programda tanımlı şekli ile rapor  seçilen rapor ünitesinden alınır. Raporu ekrandan alınması durumunda rapor üzerinde inceleme işlemleri için rapor  penceresinde yer alan seçenekler kullanılır.

Sayfa gösterimleri: Raporun ekrandan alınıp incelenmesi durumunda sayfa gösterim şekilleri seçenekleri kullanılır. Rapor tam sayfa incelenebileceği  gibi, ekrana siğdıtrılarak ya da sayfa boyutunda incelenebilir. Bunun için F9 (sağ buton düğmesi) menüsündeki 

Pencere boyuna sığdır

Pencere enine sığdır

Sayfayı pencereye sığdır

seçenekleri kullanılır.

Raporun birden fazla sayfadan oluşması durumunda sayfa seçenekleri (ilk sayfa, sonraki sayfa, önceki sayfa) kullanılarak rapor üzerinde inceleme yapılır. Rapor sayfaları üzerinde kaydırma çubuğu ve mouse kullanılarak da hareket edilir.

Elektronik posta seçeneği ile alınan rapor ilgili kişilere gönderilir.

          Rapor penceresinde Yakınlaştır (zoom) simgesi tıklanarak ya da oran verilerek istenen yakınlıkta izleme yapılabilir.

          Raporu  gölgeli arka plan ile almak için F9 menüsündeki Gölgeli arka plan seçeneği kullanılır.

          Kenar paylarını gizlemek ya da göstermek için F9 menüsündeki Kenar paylarını Gizle ya da göster seçenekleri kullanılır.